Pirzola’nın Diğer Adı Nedir? – Efsane Bir Etin Arkasında Durmak
İzmir’de yaz akşamları, sahil kenarında arkadaşlarla bir araya geldiğimizde en büyük mesele ne biliyor musunuz? Kim, pirzola ısmarlayacak. Ama aslında sorulması gereken esas soru şu: Pirzola’nın diğer adı nedir? Çünkü her yemek, bir kimlik taşıyor ya, pirzola da bir kimlik bunalımında gibi. Yani, aslında o kadar çok farklı adla anılıyor ki, sanki bir et parçası değil, kendi başına bir hikaye. Hadi gel, pirzolanın derin dünyasına birlikte dalalım.
Pirzola: Bizi Hiç Tanıdıkları Yok
Bir akşam arkadaşlarla kebapçıda otururken, biri “Pirzola alalım mı?” dedi. Herkesin kafasında aynı soru belirdi: “Pirzola’nın diğer adı nedir?” İçimden bir ses, “Bunu neden merak ediyorsun, et işte, ne olacak?” diye bağırıyordu. Ama bir yandan da, etin kelimesi bile zaman zaman insanı fazlasıyla düşündürtmüyor mu? Mesela, pirzola gerçekten sadece “pirzola” mı olmalı? Duygusal bağ kurduğumuz etin başka isimleri de yok mu? Hadi bir düşünelim.
Pirzola, aslında birçok kişi için, kuzu ya da dana etiyle yapılan, kemikli et parçası anlamına gelir. Ama bunun sadece bir ismi yok. Yani, kimse ona sadece “pirzola” demiyor. Etin türüne göre, bu parça farklı isimlerle karşımıza çıkabiliyor. Kuzu pirzolasına “kuzu şiş” diyen de var, “kuzu pirzola” diyen de… Tam bir kimlik krizi!
Pirzola’nın Diğer Adı Nedir? – Kuzu Pirzola Mı, Dana Pirzola Mı?
Evet, arkadaşlar, her şey kuzu pirzola mı, dana pirzola mı sorusuyla başlar. Çünkü, gerçekten de pirzola denildiğinde bazen insanlar ne tür et olduğuna dikkat bile etmiyorlar. Bir arkadaşım, “Hadi ya, kuzu pirzola, o kadar mı fark eder?” demişti. O anda kafamda 10 tane düşünce hızla geçti. “Tabii ki fark eder,” dedim içimden, ama sessiz kalmayı tercih ettim. Ne de olsa, bazen sessiz kalmak, açıklamaktan daha zarif.
Kuzu pirzola, o yumuşacık, lokum gibi etin üstündeki o incecik kemikle birleşen bir şölendir. Yanında bir parça pilav, biraz da salata varsa, tamamdır; hayat ne güzel! Ama dana pirzola, bambaşka bir dünya. Dana etinin o daha sert dokusu, daha yoğun bir tat bırakır, sanki etin içindeki güçlü karakteri hissetmek istersin. Kimse dana pirzola için “çocuk oyuncağı” demiyor, işte o kadar!
Pirzola’nın Diğer Adı: Yavaşça Düşün, Hızlıca Yiyelim
Bir akşam yine bir kebapçıda, etlerin geldiği anı hatırlıyorum. Arkadaşımın biri elini masaya vurup, “Ben pirzolamı alırım,” dedi. Diğerimiz, “Ben de pirzola!” diye bağırdı. Evet, “pirzola”nın başka adı ne? Yine de yemekleri bir türlü çözemediğimiz şu hayatta, “pirzola”nın bir adı daha var: “Zamanın anlamını yitirmesi.” O an karşındakiyle dertleşmek, biraz gülmek, sonra o nefis eti çatalına geçirmek. Bir anda yemek değil, zamanın ta kendisi!
İçimden bir ses, “Bunlar hep anlık hevesler, etin gerçekte bir adı yok,” diyor. Ama başka bir ses de, “Aman, kim ne derse desin, pirzola sonuçta et,” diyor. Sonuçta, her şeyin bir adı olmalı, değil mi?
Kuzu Pirzola, Dana Pirzola ve En Güzel Tat
İzmir’deki şu muazzam sıcak yaz akşamlarında, bir deniz kenarında pirzola yerken, bu kadar “neye göre adlandırıyoruz?” soruları niye zihnime takılıyor? Çünkü bu sorular, belki de en önemli soru: “Neyin ne olduğunu bilmek gerçekten bu kadar önemli mi?” Arkadaşım, “Ya abi, et işte,” diye gülümsedi. Ben de cevap vermedim. Düşünmeye başladım. “Pirzola’nın diğer adı nedir?” diye soran insan, etin içindeki lezzeti başka bir isimle açıklamak isteyen kişi midir? Yani, kimse, yediği yemeğin kimlik bunalımını yaşasın istemez, değil mi?
Bu et parçası, yemeklerin en güzeli olabilir. Ama üzerine ne ismini koyarsanız koyun, sonunda bu et parçalarını ağzınıza atıp, yavaşça çiğnemek, bir başka tat demek. Her bir lokma aslında bir kimlik bulma mücadelesidir. Çünkü hayatta bazı şeylerin ismi olsa da, tadı farklıdır.
Sonuç: Pirzola’nın Diğer Adı Gerçekten Ne?
Pirzola’nın diğer adı aslında ne olabilir? Kuzu pirzola, dana pirzola, et de olabilir; bazen “aşk” da olabilir. Gerçekten bu etin arkasındaki derinliği düşünmeden yediğinizde, her şey sadece etten ibaret olur. Ama bir ad koyarsak, o zaman tadını daha farklı hissedersiniz. Pirzola’nın diğer adı aslında, her anın tadını çıkarma fırsatıdır.
Bir arkadaşım bu yazı hakkında, “Vallahi, etin adını bile takmam,” dedi. Ben de ona, “İşte, senin gibi insanlar hep ‘et’ olarak kalacak. Ama biz, pirzolanın tadını en iyi anlayanlarız,” diye cevap verdim.
Ve evet, sevgili okur, belki de pirzola adını bir kenara bırakmalı ve sadece yediğimizin tadına varmalıyız. Çünkü kimlik bunalımına uğramış etle, zaman kaybetmek, hayatta yapabileceğimiz en gereksiz şeylerden biri.