Yazar: admin

Kırmızı küçük böcek zararlı mı? Ev, bahçe ve sağlık açısından kapsamlı bir bakış Kırmızı küçük böcek denildiğinde tek bir türden söz etmiyoruz; evlerde pencere eşiklerine üşüşen yonca akarı (clover mite), saksı ve bahçelerde bitkileri zayıflatan kırmızı örümcek/örümcek akarları, sonbaharda evlere doluşan Asya hanım böceği ya da deride kızarıklıklara yol açabilen tahtakurusu gibi pek çok olası şüpheli var. Aşağıda en sık karşılaşılan “kırmızı minikler”in gerçekten zararlı olup olmadığını, tarihsel bağlamını ve güncel akademik tartışmaları bir arada bulacaksınız. Ev eşiğinde hızla yürüyen kırmızılar: Yonca akarları (Bryobia praetiosa) İlkbahar ve sonbaharda duvar diplerinde, pencerelerde “toz gibi” görünen kırmızı kümeler büyük olasılıkla yonca akarlarıdır.…

iPhone Orjinal Şeffaf Kılıf Sararır mı? Malzemenin Hikâyesi, Günümüz Pratikleri ve Geleceğin Şeffaflığı Çoğu şeffaf kılıf zamanla sararmaya meyillidir; bunun başlıca nedenleri UV ışığı, ısı, oksidasyon ve cilt yağlarıdır. Apple’ın orijinal şeffaf kılıfları da bu fiziksel süreçlerden tamamen muaf değildir, ancak kullanılan kaplamalar ve malzeme karışımları sararmayı geciktirebilir. Şeffaf bir kılıfla iPhone’unuzun rengini saklamadan korumak… Kulağa minimalist bir rüya gibi geliyor, değil mi? Benim için de öyle. İlk kez kutudan tertemiz, cam gibi bir kılıf çıkardığımda, “Keşke hep böyle kalsa” diye içimden geçiririm. Ama zaman, güneş ve günlük yaşamın mikro ayrıntıları çoğu kılıfa aynı soruyu sorduruyor: “Sararacak mısın?” Gelin bu…

Cansızlar Nelerdir? Hayatın Sessiz Kahramanlarına Yakından Bakış Bir Taşın Hikâyesiyle Başlayalım… Bir gün küçük bir çocuk, eline aldığı sıradan bir taşı saatlerce inceledi. Ne hareket ediyor, ne nefes alıyor, ne de konuşuyordu. Ama fark etti ki, o taş orada olmasaydı yağmur suyunun yönü değişir, küçük karınca yuvası zarar görür ve belki de minik bir bitkinin kökü kururdu. İşte cansız dediğimiz şeylerin hayatın dengesindeki yerini anlamak için bazen bir çocuğun meraklı bakışı yeterlidir. Cansızlar, ilk bakışta sıradan, etkisiz ve pasif gibi görünseler de doğanın düzeninin görünmez yapı taşlarıdır. Hadi gelin, “cansız” kelimesinin hakkını birlikte verelim ve bu sessiz kahramanları keşfe çıkalım.…

Görünür Işık Dalgaları Nedir? Bilimin, Tarihin ve Güncel Tartışmaların Kesişiminde Kısa Bir Rehber Tanım ve Temel Özellikler Görünür ışık dalgaları, elektromanyetik tayfın insan gözünün algılayabildiği bölümüdür ve yaklaşık olarak 380–750 nm dalga boyu aralığını kapsar. Bu aralıkta dalga boyu kısaldıkça enerji artar; 380–450 nm bandındaki menekşe–mavi ışık foton başına daha fazla enerji taşır, 620–750 nm aralığındaki kırmızı ışık ise daha az enerjiye sahiptir. Işık, boşlukta c ile gösterilen yaklaşık 3×108 m/s hızla yayılır; dalga boyu (λ), frekans (f) ve hız (v) arasındaki ilişki v = f·λ denklemiyle verilir. Bu temel bağ, ışığın hem dalga hem de enerji paketçikleri (foton) olarak…

Görme Engelli Birinin İfadesi Nasıl Alınır? Ekonomik Bir Perspektiften İnsan ve Kaynak Üzerine Düşünmek Bir ekonomist olarak sık sık düşünürüm: Kaynaklar sınırlıdır, ama adaletin maliyeti sınırsız olmamalıdır. Toplumun her alanında, özellikle de adalet sisteminde, kaynak dağılımı ve fırsat eşitliği meseleleri ekonomik olduğu kadar insani bir sorundur. “Görme engelli birinin ifadesi nasıl alınır?” sorusu, yalnızca bir adli prosedür değil; ekonomik sistemin etik altyapısını, kamu kaynaklarının dağılımını ve toplumsal refahın niteliğini tartışmaya açan bir sorudur. Bu yazıda, görme engelli bireylerin ifade verme sürecini piyasa dinamikleri, bireysel karar alma mekanizmaları ve toplumsal refah ekseninde analiz edeceğiz. — 1. Piyasa Dinamikleri: Adaletin Erişilebilirliği Bir…

Grotesk Olay Ne Demek? İnsan Ruhunun Sınırlarında Bir Psikolojik Yolculuk Bir psikolog olarak insan davranışlarını anlamaya çalışırken sıkça karşılaştığım bir kavram, sınırların bulanıklaştığı, duyguların akıl ile çatıştığı o garip anlara dairdir. İşte tam da bu noktada karşımıza çıkan kavramlardan biri: grotesk olay. Bu kavram yalnızca sanatta ya da edebiyatta değil, psikolojinin derin katmanlarında da yankılanır. Çünkü grotesk olan, aslında insan zihninin karanlık, bastırılmış ve çelişkili yönlerinin sahneye çıktığı andır. Grotesk Olayın Anlamı: Çirkinlik, Abartı ve Gerçekliğin Eğriliği Grotesk kelimesi, köken olarak Latince “grotto” (mağara) sözcüğünden gelir; karanlık, gizli ve tuhaf olanı çağrıştırır. Grotesk olay ise hem korku hem gülme uyandıran,…

Dana Gulaş Düdüklüde Kaç Dakikada Pişer? – Zamanın ve Lezzetin Edebî Dönüşümü Zaman, edebiyatta da mutfakta da aynı yankıyı taşır: bekleyişin sabrı, dönüşümün mucizesi. Dana gulaş gibi ağır ateşin sabırla terbiye ettiği bir yemek, yalnızca bir tarif değildir; bir karakterdir, bir hikâyedir, hatta bazen bir roman kahramanı kadar derin bir iç yolculuğa sahiptir. Bu yazı, sadece “dana gulaş düdüklüde kaç dakikada pişer?” sorusuna cevap aramakla kalmaz; zaman, sabır ve dönüşüm kavramlarını edebiyatın büyülü aynasında yeniden okumaya davet eder. Zamanın Mutfağı: Düdüklüde Pişen Anlar Zaman, mutfağın görünmeyen edebiyatıdır. Düdüklü tencerenin içindeki dana gulaş, Homeros’un destan kahramanları gibi sınavlardan geçer. Basınç, ısı,…

Gangren Neden Olur? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Gangren, sadece tıbbi bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal bir sorundur. Vücudun bir kısmındaki dokuların ölümüne yol açan bu durumu incelerken, yalnızca biyolojik nedenlere değil, aynı zamanda toplumun bu durumu nasıl şekillendirdiğine de göz atmamız gerekiyor. Bu yazıda, gangrenin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamındaki dinamiklerini ele alarak, bu sağlık sorununun toplum üzerindeki etkilerini ve toplumun farklı kesimlerinin bu duruma nasıl tepki verdiğini inceleyeceğiz. Gelin, bu karmaşık ve önemli konuya hep birlikte daha derinlemesine bakalım. Kadınların Toplumsal Etkiler ve Empati Odaklı Yaklaşımı Kadınlar, sağlık meselelerine genellikle toplumsal…

“Bitim Kanlandı” Ne Demek? Göz Kenarındaki Kırmızılığın Dili, Bugünü ve Yarını Bir sabah aynaya bakıyorsun, gözünün “bitimi”—yani şu dış ya da iç kenar—beklenmedik bir kızarıklıkla seni selamlıyor. İçinden, “Bitim kanlandı; bu tam olarak ne demek, ciddi mi?” diye geçiriyorsun. Hadi bunu birlikte, bir arkadaş sofrasındaki sohbet rahatlığında konuşalım: Bu ifadenin kökeni ne, bugün neden daha sık karşımıza çıkıyor ve gelecekte bu küçük kızarıklık bize neler söyleyebilir? “Bitim kanlandı” ifadesinin kökeni: Gözün kenarında neler olur? Günlük dilde “bitim”, çoğu kişinin gözün kenarını kastetmek için kullandığı bir sözcük. Tıpta bu bölgede; göz kapak kenarı (kirpik dibi), iç/dış göz pınarı (kanthus), sklera (gözün…

Ampirik Ne Demek? Tarihin Kalbinde Deneyimin İzini Sürmek Bir Tarihçinin Gözünden: Geçmişin Gerçekliğini Aramak Geçmişin tozlu raflarını karıştırırken, bir tarihçi olarak hep aynı soruya dönüyorum: “Gerçeği nasıl bilebiliriz?” Arşivlerdeki belgeler, eski günlükler, taşlara kazınmış izler… Tüm bunlar bize bir şeyler söyler, ama ne kadarına güvenebiliriz? İşte tam burada, “ampirik” düşünme biçimi devreye girer. Çünkü ampirik olmak, yalnızca inanmak değil, görmek, ölçmek ve kanıtlamak demektir. Tarihçi için ampirik yaklaşım, geçmişin hikâyelerini duygularla değil, kanıtlarla anlamlandırmaktır. Her belge, her tanıklık, her kalıntı — deneyimin somut bir yansımasıdır. O halde soralım: “Ampirik ne demek?” Ve neden insanlık tarihini anlamada bu kadar hayati bir…