Kategori: Makaleler

Çekememezlik Ne Anlama Gelir? Acıtır, Gizlenir ve Hepimizi Yorar Şunu en başta söyleyeyim: çekememezlik sadece başkalarının sorunu değil, bizim de yüzleşmemiz gereken çıplak bir gerçek. Bunu yazarken rahatsız oluyorum çünkü hepimiz bir gün birinin başarısını içimizde “neden o, neden ben değil” diyerek tartmışızdır. Ama işte tam da burada, bir toplum olarak en çok kaçtığımız aynaya bakıyoruz: başkasının ışığını kısmaya çalışma alışkanlığımıza. Çekememezlik, kıskançlığın makyajlanmış hâlidir: dışarıdan “eleştiri” gibi görünür, içeride ise yetersizlik hissinin kulak çınlamasıdır. Çekememezlik Ne Anlama Gelir? Basit Bir Kıskançlıktan Fazlası “Çekememezlik ne anlama gelir?” sorusunu dürüstçe yanıtlayalım: Bu, karşımızdakinin başarısının bizim varlığımızı tehdit ettiği hissidir. Sanki biri…

Hıyar Ağası Nereden Gelir? Tarihsel Bir Bakış Geçmişi anlamaya çalışırken, bazen küçük detaylar, büyük anlamlar taşır. Bir kelimenin ya da unvanın, toplumların kültürlerinde ve günlük yaşamlarında nasıl bir yolculuk yaptığını, hangi toplumsal değişimlerin ve kırılma noktalarının onu şekillendirdiğini keşfetmek, bizlere çok şey öğretir. Bugün, sıkça duyduğumuz ama belki de çok azını bildiğimiz bir terime, “Hıyar Ağası”na odaklanacağız. Peki, “Hıyar Ağası” kimdir, nereden gelir ve zamanla nasıl bir evrim geçirmiştir? Gelin, birlikte tarihsel süreçleri, toplumsal dönüşümleri ve kültürel bağlamları keşfederek, bu ilginç unvanın kökenlerine inmeye çalışalım. Hıyar Ağası’nın Kökenleri Hıyar Ağası, Osmanlı İmparatorluğu döneminde kullanılan bir unvandı. İlk bakışta bu unvan,…

Hırvatlar hangi mezhep? İnanç, kimlik ve varoluşun kesiştiği bir düşünce yolculuğu Bir filozofun gözünden bakıldığında, “Hırvatlar hangi mezhep?” sorusu yalnızca teolojik bir merak değildir. Bu, bir toplumun kendini bilme biçimini, tarih boyunca kimliğini nasıl inşa ettiğini ve inancın insan varoluşundaki yerini sorgulatan ontolojik bir sorudur. Mezhep, yalnızca dini bir tercih değil; bir ontolojik duruş, bir etik yönelim ve aynı zamanda bir epistemolojik çerçevedir. Bu nedenle Hırvatların mezhebi üzerine düşünmek, bir halkın ruhunu anlamaya yöneliktir — bir inanç biçimini değil, bir varoluş tarzını çözümlemeye girişmektir. Tarihsel bağlam: Katolikliğin kimliğe dönüşmesi Hırvatlar tarih boyunca Roma Katolik mezhebine mensup olmuşlardır. Bu bağlılık, yalnızca…

Hidrolik Ne İle Çalışır? Kültürel Bağlamda Bir Bakış Hidrolik, modern mühendislikte sıklıkla kullanılan bir güç iletim sistemidir. Ancak, onun bu gücü iletme biçiminin yalnızca mühendislik kavramlarıyla sınırlı olmadığını, antropolojik bir perspektiften incelemek, çok daha derin ve kültürel bir anlayışa yol açar. Çünkü dünya üzerindeki birçok kültür, bu doğal güçleri biçimlendiren ve kullanan farklı semboller, ritüeller ve topluluk yapıları oluşturmuşlardır. Bu yazıda, bir antropoloğun gözünden, hidrolik gücün toplumsal anlamlarını ve çeşitli kültürlerde nasıl bir kimlik taşıdığını keşfedeceğiz. Toplumlar ve Doğa Arasındaki İlişki Antropolojik bir bakış açısıyla, toplumların doğa ile kurduğu ilişki her zaman birbirinden farklı olmuştur. Bazı toplumlar, suyu yalnızca bir…

Savcı Hangi Durumlarda Kamu Davası Açar? Yeterli Şüpheden Dijital Adalete Uzanan Yol Bir kafede sohbet ederken konu birden “Savcı hangi durumlarda kamu davası açar?” sorusuna gelince, içimdeki hukuk meraklısı hemen canlanır. Çünkü bu soru, sadece bir prosedürü değil; devletin adalet arayışını, toplumun güven beklentisini ve geleceğin ceza adaleti vizyonunu da içinde taşır. Hadi gelin, kökeniyle başlayıp bugünün pratiklerine, oradan da yarının olası senaryolarına birlikte yürüyelim. Köken: Mecburilik İlkesi, Yeterli Şüphe ve İddianamenin Rolü Savcının ilk görevi, bir suç işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez gerçeği araştırmaktır. Bu, delilleri hem leh ve aleyh yönleriyle toplamak ve sonunda “kamu davası açmaya değer…

Nurhan Damcıoğlu Türk mü? Kimlik Sorgusuyla Sanatı İndirgemek Artık Yeter Açık konuşayım: “Nurhan Damcıoğlu Türk mü?” diye soran herkesin niyeti masum değil. Bu soru, bir sanatçının onlarca yıllık emeğini tek kelimelik bir etiketin altına sıkıştırma alışkanlığımızın en çarpıcı örneği. Evet, Nurhan Damcıoğlu Türkiye’nin kültürel hafızasında yeri olan bir sanatçıdır; ama meseleyi sadece “Türk mü, değil mi?” ikiliğine sıkıştırdığımız anda hem tarihi hem de eserlerini ıskalarız. Üstelik bu refleks, sanatı konuşmak yerine aidiyet polisi kesilmemize neden oluyor. Hadi, bu sorunun arkasındaki zayıf mantığı didik didik edelim. “Evet” demek kadar kolay bir cevap var; fakat asıl tartışmamız gereken, neden hâlâ bir sanatçıyı…

Güve İlaçlama Nasıl Yapılır? Bilimin Işığında Geleneksel Yöntemlerden Modern Çözümlere Güve ilaçlama, hem ev hijyeninin hem de gıda güvenliğinin görünmez savunma hattıdır. Giysi dolaplarında sessizce kumaşları kemiren ya da kilerde gıdaları istila eden bu küçük kelebek türleri, geçmişten günümüze insan yaşamının karanlık köşelerinde varlıklarını sürdürmüştür. “Güve ilaçlama nasıl yapılır?” sorusu, yalnızca teknik bir temizlik meselesi değil; ekolojik denge, biyolojik mücadele ve sağlıklı yaşam anlayışı açısından da tartışmalı bir konudur. Güvenin Hikâyesi: Kumaşın İçinde Gizlenen Tarih Güveler, insanın tekstil üretimiyle tanıştığı kadar eski bir misafirdir. Arkeolojik bulgulara göre, antik Mısır’dan Roma’ya kadar uzanan dönemlerde, yün ve keten kumaşların üzerinde güve larvalarının…

Günlük Yazma Nedir? Kişisel Bellekten Düşünsel Bir Pratiğe Yazının Sessiz Tanığı: Günlük Tutma Eylemi Günlük yazma, bireyin kendi yaşamını, duygularını ve düşüncelerini günü gününe kaydettiği bir ifade biçimidir. Ancak bu tanım, yalnızca yüzeyde kalır. Çünkü günlük, yazının en samimi, en çıplak hâlidir; insanın kendisiyle konuşmasının yazıya dönüşmüş biçimidir. Bir günlük, yalnızca “bugün ne oldu” sorusuna cevap vermez; “ben kimdim, ne hissettim, neden böyle düşündüm” sorularını da gündeme getirir. Tarih boyunca günlükler, bireysel deneyimin kayıt defteri olmanın ötesine geçerek, toplumsal hafızanın da parçası olmuştur. Bir insanın kaleminden dökülen cümleler, dönemin ruhunu, ahlaki değerlerini, korkularını ve umutlarını da taşır. Tarihsel Arka Plan:…

Gümüş İlçesi Nereye Bağlı? Edebiyatın Mekân, Hafıza ve Aidiyet Üzerinden Bir Okuması Bir edebiyatçı için her yerin bir hikâyesi vardır. Haritalar, sadece coğrafyanın değil, insan ruhunun da haritalarıdır aslında. “Gümüş ilçesi nereye bağlı?” sorusu, yalnızca idari bir merak değildir; bu soru, köklerin, aidiyetin ve kimliğin peşine düşen bir ruhun cümlesidir. Gümüş adı bile kendi içinde bir çağrışımlar denizidir — parlayan ama kararmaya meyilli, dayanıklı ama kırılgan bir madenin isminden gelir. Bu yüzden, edebiyatın gözünden bakıldığında, Gümüş bir yer olmaktan çıkar, bir metafora dönüşür. Bir Yer Olmaktan Fazlası: Gümüş’ün Anlamı “Gümüş ilçesi” Türkiye’nin Karadeniz coğrafyasında, Gümüşhane iline bağlıdır. Ama edebi bir…

Bronzluk Ne Kadar Sürede Geçer? Güneşin İzleri Üzerine Tarihsel ve Bilimsel Bir Bakış Bronzluğun Kökeni: Güneşin Altındaki Tarih Bronzluk, bugün modern güzellik anlayışının bir parçası olarak görülse de, tarih boyunca farklı anlamlara sahip olmuştur. Antik Yunan’da güneşle bronzlaşmış bedenler güç ve atletizmin sembolüydü. Ancak Orta Çağ Avrupa’sında açık ten soyluluğun göstergesi olarak yüceltilmiş, bronz cilt tarım işçiliğiyle özdeşleştirilmiştir. 20. yüzyılın başında Fransız modacı Coco Chanel’in Akdeniz tatilinden bronz dönmesiyle birlikte “güneşlenmiş ten” moda haline geldi. Sanayi toplumunun iç mekâna sıkışmış yaşamına karşı doğayla temas, özgürlük ve sağlık göstergesi olarak sunuldu. Böylece bronzluk, yalnızca estetik değil, yaşam tarzı tercihi haline geldi.…