Kategori: Makaleler

Bir Sır Perdesini Aralamak: Kaplumbağaların Dişi mi Erkek mi Olduğunu Anlamak Hayatta bazı meraklar vardır ki, sadece bilgi için değil, kalpten bir bağ kurmak için de sorulur. İşte bu yazı da öyle bir merakla başladı. Küçük bir kaplumbağayla başlayan dostluk, zamanla “Acaba o bir oğlan mı, yoksa bir hanımefendi mi?” sorusuna dönüştü. Çünkü bazen isim koymak ister insan; bazen ona hitap ederken cinsiyetini bilmek, aranızdaki bağa daha derin bir anlam katar. Ve bu küçük keşif yolculuğu, sadece biyolojik bir gözlemden ibaret değildir; sabrın, sevginin ve gözlem gücünün hikâyesidir. İki Farklı Yol: Efe ve Elif’in Kaplumbağa Merakı Efe ve Elif, bir…

Kanıt Dizisi Yeni Bölümleri Hangi Kanalda? Farklı Bakış Açılarıyla Bir İnceleme Merhaba sevgili okurlar! Bugün hepimizin merak ettiği bir soruya odaklanıyoruz: Kanıt dizisinin yeni bölümleri hangi kanalda yayınlanıyor? Eğer siz de bu dizinin hayranlarından biriyseniz, eminim bu soruya yanıt ararken bir yandan da dizinin heyecan verici dünyasında kaybolmuşsunuzdur. Ancak, bu basit gibi görünen soru, aslında biraz daha derin bir inceleme yapmayı hak ediyor. Çünkü, kanallar, dizilerin izleyici kitlesini nasıl şekillendiriyor ve bu izleyiciler, yeni bölümleri nereden takip etmeyi tercih ediyor? Bugün, hem erkeklerin objektif ve veri odaklı yaklaşımını, hem de kadınların duygusal ve toplumsal etkilerle şekillenen bakış açılarını karşılaştırarak konuyu…

Akıllı ve Zeki Olmalarına Ne Denir? Antropolojik Bir Bakış Bir antropolog olarak farklı kültürlerin insan zekâsına dair anlayışlarını incelemek, insanın kendine ve topluma bakışını anlamanın en büyüleyici yollarından biridir. Zekâ ve akıl kavramları, her toplumda farklı biçimlerde tanımlanır; kimi kültürlerde sezgisel bilgelik ön plandayken, kimilerinde rasyonel düşünme yetisi yüceltilir. Bu farklılıklar, hem bireylerin kimlik inşasında hem de toplumsal yapının şekillenmesinde önemli rol oynar. Zekâ ve Akıl: Evrensel mi, Kültürel mi? Antropolojiye göre zekâ yalnızca bilişsel bir kapasite değil, aynı zamanda kültürel bir kurgudur. Batı toplumlarında akıllı olmak, genellikle problem çözme, analitik düşünme ve bireysel başarıyla ilişkilendirilir. Oysa birçok yerli toplumda…

Abıt Ne Demek? Kültürel Bir Sembolün Antropolojik İzinde Bir antropolog olarak, farklı toplumların dillerinde saklı anlamları çözümlemek benim için bir yolculuktur. Her kelime, bir kültürün dünyayı nasıl algıladığının ipuçlarını taşır. “Abıt” kelimesi de bu tür sözcüklerden biridir — sade görünen ama derin kültürel çağrışımlar barındıran bir ifade. Bu yazıda, “Abıt ne demek?” sorusunu yalnızca sözlük anlamıyla değil, ritüeller, topluluk yapıları ve kimlik inşası çerçevesinde ele alacağız. Çünkü bir kelimeyi anlamak, o kelimeyi doğuran kültürü anlamaktır. Abıt Kelimesinin Kökeni ve Kültürel Katmanları Antropolojik açıdan bakıldığında, kelimeler yalnızca iletişim araçları değildir; aynı zamanda kimlik, aidiyet ve toplumsal hafızanın taşıyıcılarıdır. Abıt kelimesi, Türkçenin…

Kelimelerin Laboratuvarında: İdrar Kültüründe Gonore Çıkar mı? Edebiyat, bazen bir laboratuvar gibidir. Kelimeler deney tüplerine dönüşür, duygular mikroskop altına alınır, insanın en mahrem yönleri çözülür. Kelimelerin gücü, tıpkı bir tıp laboratuvarındaki kültür testleri gibi, gizli olanı görünür kılma yeteneğine sahiptir. Bir edebiyatçı olarak biliyorum ki, her metin bir araştırmadır; her karakter, insanın iç dünyasında gelişen görünmez bir organizmadır. Bugün, tıbbın soğuk laboratuvar ışıklarıyla edebiyatın sıcak anlatı dili arasında köprü kurarak şu soruyu soralım: İdrar kültüründe gonore çıkar mı? Bu soru, yalnızca biyolojik bir merak değildir; aynı zamanda insanın kendi bedeniyle, utanmayla, bilinmeyenle olan ilişkisinin metaforik bir yankısıdır. Gerçeğin Arayışı: Beden,…

Yeni Yapılan Boya Neden Kabarır? Antropolojik Bir Bakışla Mekânın Nefes Alışı Bir antropolog olarak, insanların yaşadıkları mekânlarla kurdukları derin ilişkiyi anlamaya çalışmak, kültürlerin iç dünyasına açılan eşsiz bir penceredir. Her duvar, her renk ve her dokunuş, bir toplumun estetik anlayışını, inançlarını ve yaşam ritmini yansıtır. Bu bağlamda “yeni yapılan boyanın kabarması” yalnızca bir teknik aksaklık değil; aynı zamanda insanın doğayla, teknolojiyle ve sembollerle kurduğu ilişkinin görünür hale gelmesidir. Bu yazıda, boya kabarmasını fiziksel bir problem olmaktan çıkararak, kültürel bir anlatı olarak okumaya davet ediyorum. Yüzeyin Konuşması: Boya Kabarması Bir Anlatıdır “Yeni yapılan boya neden kabarır?” sorusunun teknik yanıtı çoğunlukla nem,…

TDK’ya Göre İşbirliği Nasıl Yazılır? Dilin Toplumsal Dokusu Üzerine Bir Sosyolojik Okuma Toplum, görünmeyen bağlarla örülmüş bir ağdır; bu ağda her birey, hem bir düğüm hem de bir bağlantıdır. Sosyolojik olarak bakıldığında, “birlikte olma” hali yalnızca fiziksel bir yakınlık değil, aynı zamanda anlamın paylaşımıdır. Bu yazıda bir araştırmacı olarak, dilin bu bağları nasıl şekillendirdiğini sorguluyorum. Çünkü dil, toplumun aynasıdır. “TDK’ya göre işbirliği nasıl yazılır?” sorusu basit bir yazım kuralı gibi görünse de, aslında dilin birliktelik anlayışını, kültürel normlarını ve hatta toplumsal cinsiyet rollerini yansıtır. Dil ve Toplum: “İşbirliği”nin Sosyolojik Kökleri Türk Dil Kurumu’na göre “işbirliği” bitişik yazılır. Ancak bu dilbilgisel…

Kan Nakli Ne Kadar Sürer? Bir Hayatla Zamana Karşı Yarışın Hikâyesi Bir Hikâyeyle Başlayalım… Hayatta bazı anlar vardır ki zaman, saniyelerle ölçülür. Her dakika, her nefes, bir umutla bir kayıp arasındaki ince çizgidir. Bugün sana, kan naklinin ne kadar sürdüğünü anlatan kuru bilgilerden çok daha fazlasını sunmak istiyorum. Bu yazı, bir hastane odasında kesişen iki insanın hikâyesi… Biri çözüm arayan, mantıklı bir adam; diğeri empatisiyle hayatlara dokunan bir kadın. Ve ortasında, zamana karşı verilen bir mücadele: Kan nakli. Bir Hastane Odasında Başlayan Yolculuk Emre – Çözümün Peşindeki Baba Emre, kırk yaşlarında, hayatı planlarla yaşayan bir mühendisti. Hayatında hiçbir detayı şansa…

Kamu Yararı Kararını Kim Onaylar? Bürokratik Labirentte Mizahi Bir Yolculuk Hepimiz hayatımızda en az bir kez “Kamu yararı kararı” gibi ciddi ve kulağa son derece önemli gelen bir ifadeyle karşılaşmışızdır. İlk duyduğumuzda “Hmm… Devlet bir şey yapacak, halkın iyiliğine olacak galiba.” diye düşünürüz. Ama işin perde arkasında neler döner, o karar kimlerin masasında çayını yudumlayarak bekler, kim “Onaylandı efendim” der, kim “Bir daha düşünelim” diye konuyu uzatır… Gelin bu konuyu hem eğlenerek hem de öğrenerek birlikte keşfedelim. — Erkekler Mars’tan, Kadınlar Venüs’ten… Peki Kamu Yararı Nereden? Kamu yararı dediğimiz şey, toplumun genel çıkarlarını gözeten, bireysel menfaatlerin ötesine geçen büyük ve…

Romanda Bilinç Akışı Tekniği ve Ekonomik Yansımaları Ekonomistler, sınırlı kaynaklar ve bu kaynaklar üzerindeki seçimlerin, bireylerin ve toplumların karar alma süreçlerini şekillendirdiğini sıkça dile getirir. İnsanlar, arz ve talep dinamikleri içinde kararlar alırken; her bir seçim, başka bir fırsatın kaybına yol açar. İşte bu bağlamda, romanlarda kullanılan bilinç akışı tekniği de benzer şekilde bireylerin içsel dünyalarındaki sınırlı kaynakları nasıl yönettiklerine dair derinlemesine bir keşfe dönüşebilir. Bilinç akışı, bireylerin düşüncelerinin, duygularının ve hatıralarının kesintisiz ve doğrudan bir biçimde sunulmasıdır. Bu teknikte, yazarlar bir karakterin zihin dünyasında dolaşırken, dış dünyadan ziyade karakterin içsel seçimleri, hatıraları ve duygu geçişleri ön plana çıkar. Ekonomik…