Psikiyatri Hangi Kan Tahlillerini İster?
İzmir’de yaşamak, hem kafa dinlemek hem de bazen “Nereye gitsem acaba?” diye düşünüp, hayatta ne yapacağımı sorgulamak arasında gidip gelmek gibi bir şey. 25 yaşındayım ve arkadaş ortamında sürekli espri yapan, her şeyin komik yönünü görebilen ama içten içe her şeyi fazla düşünen biriyim. Evet, tam da o “göründüğümden daha fazlasıyım” tipi. Ama bu yazıda, bir şekilde psikiyatri ve kan tahlillerinin birleştiği noktada bulacağız kendimizi. Bir de şunu eklemek lazım: Hayatta bazen psikiyatri hangi kan tahlillerini ister gibi sorular sormak, kendinizi biraz daha ciddi düşünmeye itiyor, o yüzden bu yazıyı okurken fazlaca gülüp eğlenmeye de hazır olun.
Bir gün kendimi biraz huzursuz hissettim, “Bunu doktora mı söylesem?” diye düşündüm, sonra da aklıma geldi: Psikiyatri hangi kan tahlillerini ister? Hani insanlar bazen ruhsal durumlarını bile kan tahliliyle belirlemek istiyor. “Ya ne olur, biraz damarlarımı tıklatın, bir tüp kan alıp her şeyimi çözün!” diyeceğiz neredeyse.
Şimdi, hayal edin bir psikiyatri doktorunun odasına girmişsiniz, kendinizi pek bir “yaşam koçu” gibi hissetmişsiniz, ama işin sonunda size “Kan tahlili yapalım” diyorlar. O an ne yaparsınız? Tabii ki, kendinizi zor durumda hissetmezsiniz. Ancak hemen sorular başlar: Psikiyatri hangi kan tahlillerini ister? Hadi gelin, bu soruya eğlenceli bir bakış açısıyla bakalım!
Psikiyatri Kan Tahlili İsterse, Siz Ne Yapmalısınız?
Psikiyatri uzmanı, bir nevi size iç dünyanızın haritasını çıkarmak için kan tahlili isteyebilir. Hem de her şeyden önce, ruhsal durumunuzun fiziksel bir yansıması olabilir. Hani insanlar bazen “ya ben ne yapıyorum? Yeteri kadar dinlenemiyorum galiba” der. Ama bir gün, tahlil sonuçlarınızı alırken şöyle bir şeyle karşılaşırsınız:
Psikiyatrist: “Kan tahlilinizde D vitamini eksikliği var. Bu da ruh halinizi etkileyebilir.”
Ben: “Haa, yani depresyonum D vitamini eksikliğinden mi kaynaklanıyor?”
Psikiyatrist: “Evet, D vitamini eksikliği, depresyonla sıkça ilişkilendirilir. Bu yüzden bir takviye kullanmanız gerekebilir.”
İşte o an! Kan tahliliyle depresyonun çözülmesi, modern dünyanın en ilginç buluşlarından biri olabilir. Ama şunu söyleyeyim, depresyonla ilgili başka şeyler de olabilir. İsterseniz, önce bu tahlillerin neler olduğunu bir gözden geçirelim.
Psikiyatri Hangi Kan Tahlillerini İster? Başlıca Tahliller
1. D vitamini testi
D vitamini eksikliği, sadece fiziksel sağlığı etkilemekle kalmaz, ruh sağlığını da kötü etkileyebilir. D vitamini eksikliği, enerjinin düşmesine, halsizlik hissine ve depresif ruh hallerine neden olabilir. Bunu, kendinize “D vitamini eksikliğinden ötürü mü depresyona girdim?” diye sordurtabilir.
Kısa Diğer Not: Eğer sürekli içeride takılıp, evde kalıyorsanız, dışarıda yeterince güneş ışığına maruz kalmıyorsanız, D vitamini eksikliğiniz olabilir. Bir de şu var: Güneş ışığı altında yeterince vakit geçirmeyenlerin de psikiyatriye gidebilir ve bu eksiklik bir süre sonra psikolojik semptomlara yol açabilir.
2. B12 vitamini testi
B12 eksikliği, yorgunluk, depresyon, kaygı ve hafıza sorunları gibi bir dizi olumsuz semptom yaratabilir. Eğer biraz kafanızı toparlamakta zorlanıyorsanız, “Acaba B12 seviyem düşük mü?” diye bir düşünmekte fayda var.
İç ses: “B12, tabii ki. Ben zaten en son geçen sene tatildeyken biraz dinlendim, ama kimse bir B12 takviyesi almayı bana öğretmedi!”
3. Troid testleri (TSH)
Troid hormonları, hem bedensel hem de ruhsal sağlığı etkileyebilir. Hipotiroidi (düşük tiroid hormonu) ya da hipertirodi (yüksek tiroid hormonu) durumlarında, depresyon ya da kaygı gibi psikolojik belirtiler görülebilir. Troid testini mutlaka kontrol ettirmeniz gerekir.
Arkadaşım: “Ya ben tiroidimi kontrol ettirmeli miyim?”
Ben: “Evet ya, belki de troid testini yapıp, iyileşme yolunda bir adım atman gerek!”
4. Tam kan sayımı (CBC)
Bu test, genel sağlık durumunu değerlendirirken, anemi ya da başka kan hastalıklarının var olup olmadığını gösterir. Kötü ruh hali bazen demir eksikliğinden de kaynaklanabilir. Psikiyatristler genellikle tam kan sayımı isteyebilir.
5. Glukoz testi
Kan şekeri seviyeleri de ruh halini etkileyebilir. Hiperinsülinemi, depresyon ve kaygıyı tetikleyebilir. Yani, “Sürekli sinirliyim, bu da kan şekerimden olabilir mi?” sorusu o kadar da saçma değil.
Psikiyatri Hangi Kan Tahlillerini İster? Gündelik Hayatta Nasıl Fark Edersiniz?
Bir sabah, kahvaltıdan sonra arkadaşım bana “Bunların hepsini öğrendikten sonra depresyondan kurtuldum, D vitamini eksikliğim varmış!” dedi. Gerçekten, sosyal medyada falan hepimizin psikolojik sorunlarını kendi tahlil sonuçlarıyla açıklama tarzımız gelişti. “Yok işte, kan tahlilinde şunu gördüm, depresyonum yokmuş aslında, sadece eksiklikmiş” gibi yorumlar başladı.
Ve sonra, yine bir gün bir kafede otururken, başka bir arkadaşım çok eğlenceli bir şekilde, “Benim de B12 eksikliğim vardı, doktorum ‘Ne kadar fazla egzersiz yapıyorsan, o kadar depresyon riskin var’ dedi” dedi. “Ne? Egzersiz depresyonu artırır mı?” dedim, ama konu psikiyatri olunca her şey olabiliyor. “Ya şaka bir yana, B12 takviyesiyle rahatladım,” dedi.
Sonuç: Psikiyatri Hangi Kan Tahlillerini İster?
Bunların hepsi çok komik gelebilir, ama aslında doğru bir yaklaşım. Psikiyatri hangi kan tahlillerini ister? sorusunun cevabı, sadece bir tahlil listesi değil, aynı zamanda sağlıklı olmanın da başka bir boyutunu gösteriyor. D vitamini eksikliğinden, B12’ye, troid sorunlarından glukoz dengesizliklerine kadar her şeyin ruh halimizi etkilemesi mümkündür.
Günümüz modern psikiyatrisinde, fiziksel ve ruhsal sağlık arasındaki ilişkiyi daha iyi anlayabilmek için kan tahlilleri, yeni bir dönemi simgeliyor. Kimse bir kan tahlilinin, bir kişinin ruh halini tamamen çözebileceğini iddia etmiyor tabii ki, ama doğru adımlarla, fiziksel sağlığı göz önünde bulundurmak önemli. O yüzden bir sonraki psikiyatri randevunuzda, “Psikiyatri hangi kan tahlillerini ister?” sorusunu kendinize sorarken, “Bunları öğrendim, hadi bakalım!” diyebilirsiniz.